Πέμπτη, 10 Απριλίου 2008

Των Αγίων Ελλήνων Μαρτύρων

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για τον βαθμό που η Ελληνική κοινωνία είναι συνδεδεμένη με την ορθόδοξη παράδοση είναι το θέμα της βάφτισης. Η πολιτεία έχει προβλέψει την διαδικασία της ονοματοδοσίας. Όμως ελάχιστοι κάνουν χρήση. Η πλειονότητα των νεοελλήνων ακολουθεί την παράδοση. Βάφτιση στην εκκλησία με νονό, νερό και μύρο. Άλλωστε είναι γνωστό ότι όποιος δεν μυρωθεί, βρωμάει.
Η ονομαστική γιορτή ανήκει και αυτή στην ορθόδοξη παράδοση, είναι άγνωστη για τα άλλα χριστιανικά δόγματα, και συνδέεται συνήθως με τον εορτασμό της μνήμης, το μνημόσυνο δηλαδή, του αντίστοιχου αγίου ή της αγίας. Η Εκκλησία της Ελλάδος με εγκύκλιό της έχει ζητήσει από τους εφημέριους να μην προχωρούν σε βαφτίσεις μη χριστιανικών ονομάτων.
Εάν όμως εσείς γνωρίζετε κάποιους με τα αρχαία ελληνικά ονόματα Αριστείδης, Αναξαμένης, Δημάρατος, Δημοκλής, Δημοσθένης, Σωκράτης, Επαμεινώνδας, Ετεοκλής, Ζήνων, Ηρακλής, Ηφαιστίων, Θεμιστοκλής, Θησέας, Ισοκράτης, Μιλτιάδης, Ξενοφών, Όμηρος, Παρμενίων, Πελοπίδας, Περικλής, Πίνδαρος, Πολύβιος, Προμηθέας, Σοφοκλής, Τιμόθεος και Φιλοποίμην να τους ευχηθείτε χρόνια πολλά. Όλοι οι παραπάνω γιορτάζουν σήμερα 10 Απριλίου. Σύμφωνα με το συναξάρι, πρόκειται για χριστιανούς μάρτυρες που μαρτύρησαν για την χριστιανική πίστη τους στην Αίγυπτο, το 250 μ.χ., επί Ρωμαίου αυτοκράτορα Δεκίου. Με λίγα λόγια σήμερα είναι των Αγίων Ελλήνων Μαρτύρων!
Επειδή μου φάνηκε λίγο τραβηγμένο να είναι σύμπτωση και να φέρουν όλοι αυτοί οι μάρτυρες τόσο ηχηρά αρχαιοελληνικά ονόματα, σκέφτηκα ότι εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Μάρτυρα Θησέα δεν έχω συναντήσει ακόμα. Το "Θησείο" εκτός από σταθμός του ΗΣΑΠ νομίζω ότι είναι άλλο πράμα. Προφανώς ο σημερινός εορτασμός αποτελεί ένα ακόμα παράδειγμα επιβίωσης του αρχαίου κόσμου μέσα στην ορθοδοξία.
Από όλους τους παραπάνω μάρτυρες μόνο ένας έχει μία εκκλησία αφιερωμένη στην μνήμη του. Είναι η εκκλησία του αγίου μάρτυρα Μιλτιάδη στην Κάρπαθο. Μία στον κόσμο. Για τους πολύ προχωρημένους να πω επίσης ότι στις 19 Ιουλίου είναι του οσίου Διός. Ευκαιρία να του χτίσουν ένα ξωκλήσι στον Όλυμπο, στο οροπέδιο των Μουσών...
Το όνομα είναι μεγάλη υπόθεση για την ελληνική οικογένεια. Συνήθως δίδεται το όνομα του παππού ή της γιαγιάς. Δεν είναι λίγες οι φορές που η βάφτιση αποτελεί αφορμή για επικούς καβγάδες ανάμεσα στα σόγια. Ιδιαίτερα για το όνομα των αγοριών. Χαμός. Οικογενειακές κόντρες βγαίνουν στην επιφάνεια εξαιτίας μίας βάφτισης. Συμβιβασμοί και παζάρια είναι γεγονός ενώ πολύ συχνά η διπλή ονομασία προσωρινά σώζει την κατάσταση. Τα τελευταία χρόνια η ανάμνηση του μεγαλείου των Ελλήνων έχει φέρει Κωνσταντίνους, Αλέξανδρους και άλλα βαρύγδουπα αυτοκρατορικά ονόματα. Είναι βέβαια γοητευτικό ν' ακούς τη μαμά στο πάρκο να φωνάζει το βλαστάρι της "Κωνσταντίνε τ' αυγό σου" ή "Ιωάννη μην τρέχεις". Μεγαλείο!
Βέβαια υπήρχαν και οι εποχές που οι Έλληνες λειτουργούσαν διαφορετικά και η βάφτιση είχε και συμβολικό χαρακτήρα. Στα χρόνια πριν από το ξέσπασμα της επανάστασης του '21 ο τρομερός Αλή Πασάς φέρεται να είπε σε Έλληνες της αυλής του : "κάτι ετοιμάζετε εσείς οι Ρωμιοί. Δεν βαφτίζετε πια τα παιδιά σας Γιάννη ή Γιώργη αλλά Περικλή και Επαμεινώνδα".
Στον Πόντο και στην Μικρά Ασία οι οικογένειες των Ρωμιών έδιναν ωραιότατα αρχαιοελληνικά ονόματα στα παιδιά τους που δεν γιόρταζαν ποτέ. Όπως Ηλέκτρα και Ιοκάστη.
Όμοια το όνομα Ελλάδα δίνονταν από τους ομογενείς στην Γεωργία. Έτσι γέμισε ο τόπος με τις Ελλάδες που καθαρίζουν σκάλες από το 1992 και μετά. Στα χωριά της Μακεδονίας δίνονταν το όνομα Μακεδονία. Εγώ το έχω συνδέσει με κάτι χοντρές θείες που δεν μπορούν να πάρουν τα πόδια τους. Το όνομα αυτό έχει πρόβλημα τελικά. Είναι καταδικασμένο να σέρνεται.
Στα νεώτερα χρόνια, στην κατοχή τα ονόματα Λευτέρης και Ελευθερία δήλωναν τη δίψα για λευτεριά. Μετά, στην χούντα, κάποιοι πιο τολμηροί βάφτιζαν τα παιδιά τους Λαοκράτη και Δημοκρατία.
Πολύ αργότερα η Ελλάδα αφού πέρασε το σχέδιο Μάρσαλ, και επέζησε του κομμουνισμού χάρη στις φιλανθρωπίες της UNRA, εκσυγχρονίστηκε, έγινε Ευρώπη. Τελευταία κάνει και μεταρρυθμίσεις. Έτσι γέμισε η χώρα με ωραία ευρωπαικά ονόματα όπως Πίτσες, Ρίτσες, Κούλες, Βούλες, Ρούλες, Συλβάνες και δώστου νάχει, τις οποίες προώθησε για να κυριαρχούν στα πρωινάδικα της εγχώριας τηλεοπτικής αφασίας, προάγοντας το αρχαιότερο επάγγελμα στη μικρή οθόνη, ανάγοντας το λικνιζόμενο πουταναριό σε εθνική βιτρίνα και τη βίζιτα σε επαγγελματικό προσανατολισμό. Καμία φορά απορώ εκείνο το "Ελεωνόρα" πως τους ξέφυγε στον Αντέννα...

23 σχόλια:

Τη 10 Απριλίου 2008 - 6:50 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger xasodikis είπε...

Το καλ(υ)τερότερο όλων, όμως, το είχε κάνει μια συμφοιτήτρια στην Κομοτηνή προ ετών, που τη φωνάζαν Μόνικα -"από το Λεμονιά", είχε διευκρνίσει...

 
Τη 10 Απριλίου 2008 - 7:20 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger vasikos metoxos είπε...

@ xasodikis

Με αφορμή τα πιο διάσημα βαφτίσια που έγιναν ποτέ προτείνω να οργανώσει το ΝΑΤΟ διαγωνισμό και να δέχεται προσφορές των αναδόχων για τα Σκόπια. Η ορθόδοξη εκκλησία θα προσέλθει με το κατάλληλο συναξάρι για την περίσταση.
Ο Στάθης παλαιότερα στην ελευθεροτυπία είχε προτείνει την ανεπανάληπτη διπλή ονομασία "Εμείς θα τους λέμε Σκόπια και αυτοί εμάς μαλάκες". Ενώ ο καθηγητής Μπέης είχε σοκάρει με το Αλβανοσλαβία!

 
Τη 10 Απριλίου 2008 - 7:41 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger Vassia είπε...

Βασικέ, λατρεύω τα αρχαία ελληνικά ονόματα.

Για μένα δεν έχει σημασία έαν εορτάζει κάποιος, το όνομα φέρει το χαρακτήρα του κατόχου και ο κάτοχος το όνομα.
(Βασιλική εγώ, καμία ομοιότητα με βασιλείς κλπ.)
:-)

 
Τη 10 Απριλίου 2008 - 8:40 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger Ευτυχία είπε...

πολυ ενδιαφερουσα αυτη η ενδελεχης ενημέρωση για τα ονόματα . Προσωπικά είμαι περήφανη για τ'όνομα μου, το οποίο το πήρα απο τη γιαγιά μου, γιατι είναι εξαιρετικά αισιόδοξο και γιατί παραπέμπει στον Αγιο Ευτύχιο,πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεος, ο οποίος ήταν φιλάνθρωπος γιατρός και ελπίζω να με αξιώσει ο Θεός να προσπαθω να του μοιάσω.

 
Τη 10 Απριλίου 2008 - 9:43 μ.μ. , Ο χρήστης Anonymous tristan είπε...

Πάντως στον Αντεννα τίμησαν και με το παραπάνω τον μυθικό βασιλιά της Κρήτης Μίνωα, παρόλο που διακρίθηκε σε πολεοδομικές παραβάσεις χτίζοντας παλάτια σε σεισμογενείς ζώνες...

 
Τη 10 Απριλίου 2008 - 9:57 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger squarelogic είπε...

τρισταν (-))))!

Ιστορια ολόκληρη το όνομα ενός παιδιού.Όταν οι γονείς ειναι αποφασισμένοι να απαρνηθούν την παράδοση και να μην δώσουν υποχρεωτικά το όνομα κάποιου παππού,τους απασχολεί για μήνες...
Εξ ου και η πρόσφατη πάλι στροφή σε αρχαιοελλην.ονόματα (Νεφέλη,Δανάη, Νιόβη κλπ. τα κοριτσάκια...)
Απ την άλλη,είναι ωραία και η απόδοση τιμής στην προηγούμενη γενιά όταν οι γονείς το επιλεγουν με την βούληση τους:έιναι το νήμα που δένει μυστηριακά τις γενιές,και ειδικά τους συνονόματους παππού ή γιαγιά και εγγόνι.
Και τελικά το όνομα,ειδικά αν δένει ηχητικά όμορφα με το επίθετο αποτελεί για πολλούς μια πρώτη εντύπωση,μια νοερή εικόνα του προσώπου που δεν εχουν ακόμη γνωρίσει(πχ.κατά την εξέταση βιογραφικών).Με άλλη διάθεση θα περιμένει κανείς μια Αλκμήνη ή Ιοκάστη Κομνηνού πχ. και με αλλη μια Ρίτσα Τουρλουμπούκη...μπορεί να φαίνεται αστείο,αλλά αν το σκεφτείτε θα δείτε οτι έτσι είναι;
ενα όμορφο όνομα είναι μια άκοπη θετική πρωτη εντύπωση.

 
Τη 10 Απριλίου 2008 - 10:11 μ.μ. , Ο χρήστης Anonymous oculus είπε...

Φίλε Βασικέ,πλούτισες και τις εκκλησιολογικές μου γνώσεις γιατί είχα την εντύπωση ότι όλοι αυτοί γιόρταζαν των Αγ. Πάντων. Να προσθέσω ότι μετά τον εμφύλιο κυρίως σε Μακεδονία και Ήπειρο δίνεται σε πολλά κορίτσια και το όνομα Φρειδερίκη προς τιμήν της Βασιλίσσης και μετέπειτα Βασιλομήτορος! Με την ευκαιρία οι παλιότεροι,αν εκκλησιάζονταν μικροί,θα θυμούνται το Πολυχρόνιον που ψαλλόταν περίπου στο μέσον της Λειτουργίας. Τόχω ακόμη στ' αυτιά μου απ' τη βροντερή φωνή του ..αριστερού ,αλλά βασιλόφρονα,ψάλτη του χωριού μου και σας το θυμίζω. Πολυχρόνιον ποιήσαι Κύριος ο Θεός τον ευσεβέστατον Βασιλέα ημών Κωνσταντίνον,τη ευσεβεστάτη Βασιλίσση Άννη-Μαρία,συν τη ευσεβεστάτη Βασιλίσση-μητρί Φρειδερίκη...

 
Τη 10 Απριλίου 2008 - 10:18 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger vasikos metoxos είπε...

Tristan, υποκλίνομαι!!!

το ωραίο είναι ο Μίνως στην Κρήτη γιορτάζεται στις 11 Νοεμβρίου του Αγίου Μηνά, πολιούχου του Ηρακλείου. Ο ναός του αγίου Μηνά και μητρόπολη της πόλης είναι θεμελιωμένη σε ογκόλιθους από την Κνωσό.
Λεπτομέρειες για τον σύγχρονο Μινώταυρο των κρητικών δεν μας είναι γνωστές...

Όσο για τις πολεοδομικές παραβάσεις ο Σουφλιάς δίνει ρέστα. Ο μηχανικός που του έφτιαξε το αυθαίρετο πήρε με απ' ευθείας ανάθεση εργολαβία από το ΥΠΕΧΩΔΕ.
Η συνέχεια της φυλής φίλε. Η υπουργάρα για να είναι συνεπής με το αθάνατο αρχαίο πνεύμα έχτισε το φτωχικό του δίπλα σε αρχαιολογικό χώρο!!!

 
Τη 10 Απριλίου 2008 - 10:45 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger vasikos metoxos είπε...

@ oculus

Καταπληκτικό το Πολυχρόνιον!!! Όσο για τη βασιλομήτορα μετά την φανέλα του φαντάρου και την Μακρόνησο ήταν λογικό να δέχεται τις ευχές του λαού για μακροημέρευση. Της άξιζαν.

@ squarelogic

Σωστός. Το όνομα δημιουργεί κλίμα.

@ vassia

Η γιορτή είναι καλό πράγμα συνταξιδιώτισσα. Οι άνθρωποι παλιά έστηναν πανηγύρια στις ονομαστικές γιορτές. Που αυτά τώρα...

@ ευτυχία

Ωραίο όνομα πραγματικά. Με την ευκαιρία: Μετακόμισες?

 
Τη 10 Απριλίου 2008 - 10:46 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger fpboy είπε...

To σούπερ-σέξυ ''Γεύση'' απο Γεσθημανή τι σου λέει ?

 
Τη 10 Απριλίου 2008 - 10:52 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger vasikos metoxos είπε...

@ fpboy

Και μη χειρότερα. Γεύση όπως Πέπσι.

Τα Βηθλεέμ, Γεσθημανή μαζί με τα Παρθένα, Σουλτάνα κλπ έπαιζαν πολύ στους πρόσφυγες.

 
Τη 11 Απριλίου 2008 - 6:27 π.μ. , Ο χρήστης Blogger Ευτυχία είπε...

καλημέρα,ναι επέστρεψα Αθήνα ,ενω τα τελευταια 4 χρονια εμενα Πατρα .

 
Τη 11 Απριλίου 2008 - 8:25 π.μ. , Ο χρήστης Blogger Ο άλλος είπε...

Να προσθέσω τα ονόματα, Μόσχα, Βαρσοβία,Ιωσήφ που προέκυψαν από την εμβάπτιση στο όνειρο.
Προτιμώ τα αρχαία ελληνικά ονόματα, από τα εβραικά της χριστιανικής παράδοσης, αν και εγώ είμαι θύμα της ονοματολογικής οικογενειακής μάχης

 
Τη 11 Απριλίου 2008 - 4:21 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger Vassia είπε...

Κι ακόμη το κάνουν, αλλά όχι στον ίδιο βαθμό και σίγουρα όχι στις μεγάλες πόλεις.

Πρόλαβα τέτοια γλέντια ως παιδί.
Απλά είμαι των γενεθλίων.
:-)

Έχω μία φίλη που θέλει να εορτάσει αλλά δεν μπορεί.
Το όνομα Λυγερή δεν υπάρχει πουθενά στο εορτολόγιο.

 
Τη 11 Απριλίου 2008 - 4:35 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger vasikos metoxos είπε...

@ vassia

Μπορεί να μην γιορτάζει η φίλη σου αλλά έχει πολύ ωραίο ελληνικό όνομα!

 
Τη 11 Απριλίου 2008 - 10:15 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger glam είπε...

Πάντα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον!

Να επισημάνω και μία μεγάλη αδικία σε βάρος των γυναικών!!

Καλή η αναφορά σε Πίτσες, Ρούλες, Κούλες κ.λ.π. αλλά το αντίστοιχο στους άνδρες δ.λ.δ. Λάκης, Μάκης, Άκης , Σάκης ……τίποτα;; ή απαιτούν ξεχωριστή ανάρτηση;;!

 
Τη 11 Απριλίου 2008 - 10:36 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger Meropi είπε...

Βασικέ μου Μέτοχε,
ξερεις και στην Κύπρο παλιά βγάζαν ονόματα όπως Ελλάδα, Κρήτη. Τώρα τελευταία το σταμάτησαν.

 
Τη 12 Απριλίου 2008 - 12:33 π.μ. , Ο χρήστης Blogger vasikos metoxos είπε...

@ glam

Τα Μάκης, Λάκης, Θέμος με παραπέμπουν σε συμμορία και τα αποφεύγω!!!

@ meropi

Πολύ ενδιαφέρον. "Ένωση" άραγε έβγαζαν?

 
Τη 12 Απριλίου 2008 - 2:24 π.μ. , Ο χρήστης Blogger sergios είπε...

Σου έχω καταπληκτικό παρατσούκλι-βαρβαρισμό! Γιούλης από το... Οδυσσέας (αγγλιστί Ulysses)! Όσο για το δικό μου όνομα "ξέφυγε" από την εκνευριστική κληρονομικότητα των ονομάτων, κάτι που σκοπεύω να κάνω και με τα δικά μου παιδιά. Κάποια έθιμα μπορούν και να εκλείψουν!

 
Τη 12 Απριλίου 2008 - 5:20 π.μ. , Ο χρήστης Blogger LocusPublicus είπε...

Tί; Δεν βαφτίζει πλέον η Εκκλησία παιδιά με αρχαία ελληνικά ονόματα; Αλλο και τούτο. Και έλεγα και εγώ, τί αλλο θα σκεφτούνε για να ωχαδελφιστούμε περαιτέρω.

Συγκρατώ το όνομα Ιοκάστη. Καταπληκτικό. Θα πρέπει να αποκτήσω μια ακόμα κόρη για να της το δώσω. Πρόσφατα επικοινώνησα με τη παιδική μου φίλη Ρούλα (απο το Θεοδώρα), η οποία με πληροφόρησε πως λόγω μετακόμισης στην Αθήνα, παίζει πλέον μόνον ως "Δώρα". Ο κύκλος βλέπετε..

Πάντα πληροφοριακότατος ο αξιότιμος οικοδεσπότης..

 
Τη 12 Απριλίου 2008 - 11:34 π.μ. , Ο χρήστης Blogger vasikos metoxos είπε...

@ sergios

Ο Γιούλης στη Χώρα των Κυκλώπων. Πόσο άσχετος πρέπει να είναι κανείς για να επιτρέπει τέτοια πράγματα, άραγε.

@ locus pubicus

Την ίδια στιγμή που απαγορεύουν τα μη χριστιανικά υπάρχει μία οδηγία των μητροπόλεων για τα λεγόμενα "ιστορικά" ονόματα. Είναι δηλαδή θέμα του παπά εάν θα βαφτίσει ή όχι. Οι μουτζαχεντιν παπάδες (ζηλωτές) και τα μοναστήρια πρέπει να αποφεύγονται σε αυτή την περίπτωση.
Συμφωνώ με την γνώμη σου για το "Ιοκάστη". Χτύπησες "φλέβα". Είχα μία γιαγιά από την Σμύρνη μ' αυτό το όνομα. Αρχόντισσα πραγματική. Για αυτήν έγραψα αυτό το ποστ αγαπητέ φίλε.

 
Τη 12 Απριλίου 2008 - 1:08 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger ΨουΞ είπε...

"Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για τον βαθμό που η Ελληνική κοινωνία είναι συνδεδεμένη με την ορθόδοξη παράδοση είναι το θέμα της βάφτισης. Η πολιτεία έχει προβλέψει την διαδικασία της ονοματοδοσίας. Όμως ελάχιστοι κάνουν χρήση. Η πλειονότητα των νεοελλήνων ακολουθεί την παράδοση."
----------------------------------

Ενω η πλειονότητα των νεοελλήνων δεν έχει και άριστες σχέσεις με τα εκκλησιαστικά της καθήκοντα και τους παπάδες (κάποιες φορές δε τους συνδυάζει με χοντρές κοιλιές η στρινγκ.)
Και όταν τονίζεται το σοβαρό κοινωνικό έργο που έχει επιτελέσει κάποιος από αυτούς, γίνεται με τρόπο τέτοιο, που επιβεβαιώνει πως πρόκειται για εξαίρεση σε σχέση με τον κύριο όγκο του κλάδου.

Εν τούτοις όπως είδη έχει αναφερθεί "ελάχιστοι κάνουν χρήση του δικαιώματος της ονοματοδοσίας"
και ακόμα και αυτοί που κάνουν χρησιμοποιώντας ένα όνομα που ενώνει τις γενιές(βλέπε square)
και την ουσία της έννοιας του νονού επιλέγοντας ένα πρόσωπο με πνεύμα τέτοιο που θα επιθυμούσαν να μεταλαμπαδευτεί στο βλαστάρι τους (έτσι ώστε να διατηρήσουν και ένα έθιμο της αρεσκείας τους)βρίσκονται παγιδευμένοι στην σκέψη ....μήπως έχουν κάνει κάτι που δεν θα ήταν το πλέον ωφέλιμο για το μέλλον του παιδιού τους.

απο αυτά συμπεραίνω πως ο άνθρωπος αλλάζει με πολύ αργούς (βασανιστικά αργούς) ρυθμούς....δίνοντας τον αντίστοιχο ρυθμό και στις κοινωνικές αλλαγες.

Ετσι διατηρούνται τα τοπικά μικρομάγαζα της Πίστης σε ζωή!
με κάποιους ή και όλους τους πολυελαίους αναμμένους!!


καλημέρα βασικέ

 
Τη 12 Απριλίου 2008 - 4:53 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger vasikos metoxos είπε...

@ Ψουξ,

Η σχέση των Ελλήνων με την εκκλησία είναι περίπλοκη. Ενώ ισχύουν όσα λες για την απαξία που νιώθει η πλειοψηφία της κοινωνίας απέναντι στη ρασοφόρα συντεχνία, η ίδια πλειοψηφία κάνει θρησκευτικό γάμο και βαφτίσεις, δίνοντας στις παραπάνω πράξεις άλλο νόημα από αυτό που πρέπει να έχουν. Είναι αξιοπερίεργο αλλά και ενδιαφέρον. Ιδιαίτερα όταν στην ιεραρχία της εκκλησίας βρίσκεται σήμερα μία αληθινά ορθόδοξη μορφή που έχει την αποδοχή και των παραδοσιακά εκτός εκκλησίας χώρων. Έτσι ή αλλιώς η εκκλησία είναι κομμάτι της κουλτούρας των νεοελλήνων, που πρέπει να της αναγνωρίσουμε ότι διαφύλαξε τη γλώσσα, και μόνο αυτό.

 

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα