Παρασκευή, 26 Οκτωβρίου 2007

Απέναντι από τον Γιούχτα


Στην τηλεόραση παράτες και τελετές από το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. Έτος Νίκου Καζαντζάκη. Η μνήμη όμως είναι στολίδι πολύ ενοχλητικό για όποιον τη φέρει. Τρέχει ακούσια στην απουσία της εκκλησίας και της πολιτείας από την υποδοχή του νεκρού του Νίκου Καζαντζάκη πριν ακριβώς πενήντα χρόνια. Στις 25 Οκτωβρίου 1957 πέρναγε στην αθανασία ο Μεγάλος Κρητικός. Απεβίωσε στο Φράιμπουργκ της Γερμανίας. Η σορός του έφτασε στην Αθήνα την Κυριακή 4 Νοεμβρίου οδικώς στις εννέα το βράδυ. Σε όλες τις χώρες που πέρασε η πομπή με τον Μεγάλο Νεκρό αποδόθηκαν οι δέουσες τιμές. Στην Αθήνα η Αρχιεπισκοπή αρνήθηκε να παραχωρήσει έστω μία συνοικιακή εκκλησία για να τοποθετηθεί η σορός για λαϊκό προσκύνημα. "Να τον τοποθετήσετε στο νεκροτομείο" ήταν η απάντηση του Αρχιεπισκόπου Θεόκλητου. Σε νεκροτομείο... Ο Καζαντζάκης.... Τελικά μετά από τις άοκνες προσπάθειες των φίλων του ο νεκρός τοποθετήθηκε στο νεκροστάσιο του Α νεκροταφείου. Ο εφημέριος του Α νεκροταφείου, ειδοποιημένος βεβαίως δεν εμφανίστηκε ποτέ... Η Αθήνα, η Κυβέρνηση, ο Πολιτικός Κόσμος, η Ακαδημία Αθηνών, το Πανεπιστήμιο και η Εκκλησία της Ελλάδος δεν άντεξαν ούτε νεκρό τον Καζαντζάκη. Η απρέπεια και η ύβρις σε όλο τους το μεγαλείο. Η εκδικητική κακία των ημεδαπών νάνων. Όλο το βράδυ κανένας επίσημος δεν τόλμησε να περάσει να ανάψει ένα κερί, να προσκυνήσει τον νεκρό μιας από τις μεγαλύτερες δόξες της ελληνικής λογοτεχνίας. Μόνο τρεις τέσσερις φίλοι πέρασαν να τον χαιρετίσουν.
Την επόμενη ημέρα Δευτέρα 5 Νοεμβρίου η σορός μεταφέρθηκε στο Ηράκλειο όπου ο λαός της Κρήτης επέβαλε γενική αργία στην πόλη, στην αγορά και στα σχολεία. Άνοιξε την μητρόπολη του αγίου Μηνά που έχει θεμελιωθεί πάνω σε ογκόλιθους από τα τείχη της Κνωσού, τοποθέτησε τον νεκρό κάτω από το βλέμμα του καβαλάρη μαχητή αγίου του, του προστάτη του Μεγάλου Κάστρου και εκήδεψε πάνδημα τον Δάσκαλο, με τη συμμετοχή και της Εκκλησίας της Κρήτης που δεν υπάγεται στην ελλαδική Εκκλησία. Ο Καζαντζάκης ετάφη στην τάπια του προμαχώνα Μαρτινέγκο, να αγναντίζει για πάντα τον Χάνδακα, το Μεγάλο Κάστρο που τον γέννησε, το κρητικό πέλαγος που λάτρεψε, απέναντι από τον Γιούχτα, το ανθρωπόμορφο ιερό βουνό των μινωιτών, της Κνωσού, τον τάφο του Κρηταγενή Δία. Όταν το φέρετρο έφτασε ψηλά στον Μαρτινέγκο και οι νεκροθάφτες ετοιμάζονταν, ο Καπετάν Μανούσακας, θεριό ολάκερο, βγαλμένος λες από τον "Καπετάν Μιχάλη" με τα στιβάνια του να στραφταλίζουν στον φθινοπωρινό κρητικό ήλιο, σπρώχνει τους νεκροθάφτες, αρπάζει την κάσα και τοποθετεί μόνος του τον νεκρό στο μνήμα φωνάζοντας δυνατά : "Τουτουσές τσ' ανθρώπους μωρέ δεν τσοι θάβουνε νεκροθάφτες....."

16 σχόλια:

Τη 28 Οκτωβρίου 2007 - 11:40 π.μ. , Ο χρήστης Anonymous alekos είπε...

Καλά κάνεις και μας τα υπενθυμίζεις. Σ' αυτό τον τόπο η ξεφτίλα δεν είναι λίγες φορές που περισσεύει. Τι ωραία που το λές "η εκδικητική κακία των ημεδαπών νάνων". Κι ας έχουν περάσει πενήντα χρόνια...

 
Τη 28 Οκτωβρίου 2007 - 6:00 μ.μ. , Ο χρήστης Anonymous apollon2004 είπε...

Ο Καζαντζάκης είχε αφοριστεί από την Εκκλησία της Ελλάδας ή όχι?

 
Τη 28 Οκτωβρίου 2007 - 8:21 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger vasikos metoxos είπε...

Θα σου απαντήσω με το εξής γεγονός. Πριν από δεκαεπτά χρόνια σε μία διάλεξη που είχε δώσει στην πολυτεχνική σχολή ο ηγούμενος της μονής Ιβήρων του Αγίου Όρους π. Βασίλειος Γοντυκάκης, ένας φοιτητής του διάβασε ένα απόσπασμα από την αναφορά στον Γκρέκο και ζήτησε από τον π. Βασίλειο να το σχολιάσει με δεδομένο ότι ο Καζαντζάκης είχε αφοριστεί. Ο π. Βασίλειος Γοντυκάκης ως γνήσιος συνεχιστής της ορθόδοξης παράδοσης απάντησε για τον αφορισμό του Καζαντζάκη ως εξής :"εγώ δεν γνωρίζω ότι έγινε ποτέ κάτι τέτοιο".

 
Τη 28 Οκτωβρίου 2007 - 8:30 μ.μ. , Ο χρήστης Anonymous kostas ben. είπε...

Ο μέγιστος των ελλήνων λογοτεχνών στα αζήτητα για τον αθηναισμό του 1957. Το Ηράκλειο, η Κρήτη έσωσαν τότε την τιμή και τη υπόληψη των ελλήνων με την περήφανη στάση τους.

 
Τη 28 Οκτωβρίου 2007 - 10:23 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger Λωτοφάγος είπε...

Εξαιρετικό κείμενο!Μήπως ο π.Γοντυκάκης μελετούσε κι αυτός σαν τον Χριστόδουλο; Αλλά κι ο Ροϊδης αφορίστηκε! Παλαιόθεν -που θα έλεγε κι ο Βύρων- οι Έλληνες δεν ανέχονταν τις διάνοιες, τα ελεύθερα πνεύματα. Κι ο Καζαντζάκης, αντιφατικός και ενοχικός, κατάφερε να ξεπεράσει με το έργο του τις αδυναμίες που είχε ως άνθρωπος. Άκουσα ότι σε σφυγμομέτρηση, το ποσοστό των Ελλήνων που θα αγωνίζονταν για την ελευθερία είναι μικρότερο από εκείνο που θα αγωνιζόταν για τη θρησκεία!!!

 
Τη 29 Οκτωβρίου 2007 - 6:06 π.μ. , Ο χρήστης Blogger LocusPublicus είπε...

Εξαίρετο κείμενο τόσο σε θεματολογία όσο και σε δομή!

Με ενοχλεί οτι η Ακαδημία Αθηνών δεν ήταν παρούσα τη στιγμή της κηδείας. Η Εκκλησία και οι πολιτικοί εντάξει. Αυτοί παίζουν παιχνίδια. Η Ακαδημία όμως?

Ο Καζαντζάκης δεν αφορίστηκε επίσημα απο την Εκκλησία. Δεν υπάρχουν ανάλογες ανακοινώσεις (παρακαλώ διορθώστε με αν κάνω λάθος). Η εκκλησία απλά κατηγορούσε τον Καζατζάκη παντού και πάντοτε. Η Σουηδική Ακαδημία λέγεται πως απέφυγε να απονείμει το Nobel στον συγγραφέα, δεχόμενη πολιτικές πιέσεις.

 
Τη 29 Οκτωβρίου 2007 - 11:35 π.μ. , Ο χρήστης Blogger vasikos metoxos είπε...

Είσαι απόλυτα σωστός locus. Γι αυτό και το παραπάνω σχόλιό μου για τον π. Γεώργιο Γοντυκάκη, μία από τις λαμπρότερες μορφές της σύγχρονης ορθοδοξίας και ενός εκ των αναμορφωτών του Αγίου Όρους. Πράγματι δεν υπήρξε επίσημος αφορισμός. Το 1954 ο Πάπας συμπεριέλαβε στη λίστα των απαγορευμένων βιβλίων το μυθιστόρημα "Ο Τελευταίος Πειρασμός". Στην Ελλάδα, η εκκλησία ένα χρόνο νωρίτερα το 1953 είχε ζητήσει την ποινική δίωξη του για ιεροσυλία λόγω ορισμένων σελίδων του Καπετάν Μιχάλη και ολόκληρου του Τελευταίου Πειρασμού παρ' όλο που το βιβλίο δεν είχε εκδοθεί ακόμη στην Ελλάδα!!! Η σύζυγός του Ελένη Καζαντζάκη στο βιβλίο της "Ο ασυμβίβαστος" αναφέρει ότι τη διαδικασία για τον αναθεματισμό του από την Εκκλησία της Ελλάδας την σταμάτησε με προσωπική της παρέμβαση η γερμανικής καταγωγής βασίλισσα Φρειδερίκη (!!!), η οποία απέκτησε όλα τα βιβλία του Καζαντζάκη από μία φανατική θαυμάστρια του, τη θεία της πριγκίπισσα Μαρία Βοναπάρτη (γαλλικής καταγωγής) συζύγου του πρίγκηπα Γεωργίου πρώην Αρμοστή Κρήτης. Ο Καζαντζάκης ειδοποιήθηκε επίσημα το 1955 από την ελληνική κυβέρνηση ότι η δίωξη εγκαταλείφθηκε. Την ίδια χρονιά εκδόθηκε στην Ελλάδα ο Τελευταίος Πειρασμός. Το βραβείο Νόμπελ το έχασε το 1956 από τον Χουάν Ραμόν Χιμένεθ, προσωπικό του φίλο. Στην εκλογή υπήρξε έντονο παρασκήνιο σε βάρος της υποψηφιότητας Καζαντζάκη.

 
Τη 29 Οκτωβρίου 2007 - 11:53 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger squarelogic είπε...

Πολυ ενδιαφερουσα ιστορια Βασικε Μετοχε-αφορμη για περαιτερω "ψαξιμο".Ισως ηρθε ο καιρος μου να διαβασω Καζαντζακη: μου τον εδωσαν ακαιρα,γυρω στα 12-13,καπακι πισω απ τον Λουντεμη που δεν αντεχα(και δυστυχως στις ιδιες σοβαροφανεις δερματοδετες εκδοσεις της εποχης),και τον πηρε κι αυτον η Αντιδραση.Ετσι κι αλλιως απαιτει μεγαλυτερη ωριμοτητα...

 
Τη 30 Οκτωβρίου 2007 - 10:20 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger vasikos metoxos είπε...

squarelogic,

έχουμε ακριβώς το ίδιο μπακράουντ. Εγώ τον έπιασα στα 29 και συγκλονίστηκα. Και κρατάει ακόμα. Ο Νίκος Καζαντζάκης είναι πολλά περισσότερα από αυτά που είναι γνωστά. Να σου δώσω ένα παράδειγμα. Είχε ασχοληθεί με τον κινηματογράφο πολύ νωρίς. Πολύ πριν γυρίσει ο Ντασέν το 1956 την ταινία "Κείνος που πρέπει να πεθάνει" βασισμένη στο "Ο Χριστός ξανασταυρώνεται". Είχε αντιληφθεί δηλαδή τη δύναμη του μέσου. Σου προτείνω να αρχίσεις με την "Αναφορά στον Γκρέκο". Καλή δύναμη.

 
Τη 30 Οκτωβρίου 2007 - 11:57 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger ΨουΞ είπε...

Θα διαβάσω και εγώ την "Αναφορά στον Γκρέκο."
καλησπέρα

 
Τη 31 Οκτωβρίου 2007 - 12:50 π.μ. , Ο χρήστης Blogger squarelogic είπε...

ευχαριστω για την προταση Β.Μ.

και εξαιτιας των "500 βηματων" ανεβασα και γω μια αντιστοιχη ιστορια που σημαινε παρα πολλα για τον πατερα μου...

 
Τη 4 Νοεμβρίου 2007 - 2:12 π.μ. , Ο χρήστης Blogger Roadartist είπε...

Ο Καζαντζάκης είναι ένας απο καταπληκτικός συγγραφέας. Αν είχε γεννηθεί σε άλλη χώρα και είχε την αντιμετώπιση που του άξιζε, τώρα θα είχε πάρει και το νόμπελ λογοτεχνίας. Που του άξιζε. Τέλοσπαντων.. Απο τα πιο αγαπημένα μου βιβλία είναι η Ασκητική και η Αναφορά στον Γκρέκο. Οποιος δεν τα έχει διαβάσει να το κάνει. Θα του αλλάξουν τη ζωή.

 
Τη 4 Νοεμβρίου 2007 - 8:30 π.μ. , Ο χρήστης Blogger vasikos metoxos είπε...

Και το Συμπόσιο θα συμπλήρωνα roadartist.

Καλώς ήρθες!!!

 
Τη 5 Νοεμβρίου 2007 - 5:44 μ.μ. , Ο χρήστης Anonymous dem είπε...

Ωραιο και ακριβες post.

Oντως ο Καζαντζακης δεν αφοριστηκε
ποτε επισημα από την Εκκλησια γιατι
εκτος από τις παρεμβασεις των υψηλων
προσωπων που αναφερει ο vasikos metoxos
(ιδιαιτερα της Βασιλισσας Φρειδερικης που
εκεινη την εποχη ηταν η απολυτη εξουσια)
ως Κρητικος υπαγοταν στην δικαιοδοσια της
αυτοκεφαλης Εκκλησιας της Κρητης η οποια
δεν θα αφοριζε το ενδοξο τεκνο της.

Αλλα κατι που ισως δεν ξερουν πολλοι είναι
ότι και ο τοτε Πατριαρχης Αθηναγορας ηταν
εναντιον του αφορισμου αφου κατά δημοσια
ομολογια του ο ιδιος ηταν θαυμαστης του συγγραφεα
τα βιβλια του οποιου «κοσμουσαν» την Πατριαρχικη
βιβλιοθηκη στην Κων/πολη.

Βεβαια σημερα φτασαμε στο άλλο ακρο οι δεσποταδες
να τελουν μνηνμοσυνα στον ταφο του.

To επίγραμμα που ο ίδιος διάλεξε για τον τάφο του:
«Δεν ελπίζω τίποτα δεν φοβούμαι τίποτα είμαι λεύτερος» δεν συνάδει με χριστιανικά μνημόσυνα.

Aλλά βέβαια το κακό ξεκίνησε από τότε που κάποιοι (αλήθεια ποιοι;)
κοτσάρησαν κι ένα σταυρό στον τάφο του κι ας γράφει ο Παντελής Πρεβελάκης ότι ο σταυρός με το επίγραμμα "δεν ομογνωμούν").

Ο ιδιος ο Καζαντζακης παντως εμεινε σταθερος στη σταση ζωης του μεχρι τελους:

Oπως γραφει η Ελένη Καζαντζάκη στη σελίδα 654 του βιβλίου της
«Νίκος Καζαντζάκης, ο Ασυμβίβαστος»:

"Eκεινο το Σαββατο (δηλαδη 26 Οκτωβριου του 1957, την τελευταία μέρα της ζωής του στο Φραιμπουργκ) τον επισκέφθηκαν δυο ιερωμένοι, ένας καθολικός παπάς κι ενας αγγλικανος πάστορας,αλλά ο Νίκος γύρισε το πρόσωπο του στον τοίχο".


Συγνωμη για το μεγαλο σχολιο

Ενα μελος της Διεθνους Εταιρειας Φιλων Ν.Καζαντζακη

 
Τη 5 Νοεμβρίου 2007 - 7:27 μ.μ. , Ο χρήστης Blogger vasikos metoxos είπε...

@ dem

Ευχαριστώ για την πολύ ωραία παρέμβαση.

Αναφορικά με την Εκκλησία της Κρήτης υπενθυμίζω ότι ο Επίσκοπος Ευγένιος Ψαλλιδάκης δεν έψαλλε την συγχωρετική ευχή ούτε ακολούθησε την νεκρική πομπή. Δέχτηκε δε να ιερουργήσει την εξώδιο ακολουθία μόνο όταν έγινε γνωστό ότι έφθασε στο Ηράκλειο ο υπουργός παιδείας Αχ. Γεροκωστόπουλος.

Ο Πατριάρχης Αθηναγόρας δήλωσε δημόσια τον θαυμασμό του στον Ν. Καζαντζάκη κατά την επίσκεψή του στο Ηράκλειο το 1963.

Ο Ν. Καζαντζακης στην ένσταση που υπέβαλε στον Πάπα "στο Δικαστήριό σου Κύριε, κάνω έφεση" αναφέρει " Με καταραστήκατε άγιοι πατέρες, εγώ σας δίνω την ευχή μου. Εύχομαι η συνείδησή σας να είναι τόσο καθαρή όσο η δική μου και να είστε τόσο ηθικοί και τόσο θρησκευόμενοι όσο είμαι εγώ".

Σας ευχαριστώ πολύ και καλώς ήλθατε!!!

 
Τη 5 Νοεμβρίου 2007 - 10:40 μ.μ. , Ο χρήστης Anonymous dem είπε...

Καλως σας βρηκα!

Ιδου πως περιγραφει τα τοτε γεγονοτα
ο ιδιος ο Επίσκοπος Ευγένιος Ψαλλιδάκης
στην κ. Ελενη Κατσουλακη:

http://tinyurl.com/2cf9s7

O νεαρος στρατιωτικος παπας που "εμφανιστηκε απο το πουθενα" στην
ταφη του Καζαντζακη (και τιμωρηθηκε
για την "ανιερη" αυτη πραξη του ηταν
ο π. Σταυρος Καρπαθιωτακης.

 

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα